Ushbu maqolada talabalar mustaqil ta’limini tashkil qilishning ilmiy jihatlari, mustaqil ishlashlarining nazariy va amaliy asoslari ishlab chiqilgan bo‘lib, talabalarning mustaqil ishlashlari uchun lozim bo‘ladigan jarayonlar mazmunan tadqiq qilingan. Talabalar mustaqil ta’lim olishlarining asosiy ko‘rinishlari va turlari batafsil bayon qilingan bo‘lib, ularni ham nazariy, ham amaliy dars jarayonlarida bajarishlari mumkin bo‘lgan usullari ko‘rsatib o‘tilgan. Talabalarni mustaqil ishlashga jalb qilish maqsadida metodik tavsiyalar berilgan bo‘lib, bu, o‘z navbatida, mustaqil ta’lim bilan shug‘ullanuvchilar uchun yo‘riqnoma hisoblanadi.

Maqolada oliy ta’lim muassasalarida mustaqil ta’limni ijodiy yondashuv asosida tashkil etishning didaktik imkoniyatlari yoritilgan. Ta’kidlanganidek, mustaqil ta’lim o’quv materialini, turli darajadagi murakkablikdagi vazifalarni o’zo’zini o’zlashtirishga, amaliy topshiriqlarni sinfda ijodiy va mustaqil bajarishga asoslangan nazariy bilim, amaliy ko’nikma va malakalarni shakllantirishga qaratilgan tizimli faoliyatdir. Mustaqil ish didaktik maqsad, vazifa, murakkablik darajasi, kimga mo’ljallanganligiga (individual yoki jamoaviy) qarab bir-biridan farq qiladi. Bundan tashqari, talabalarning mustaqil ta’limini tashkil etishda ijodiy usullardan foydalanish juda muhimdir.

Maqolada kasbiy ta’lim muassasalarini tamomlagan xotin-qizlarning mehnat bozoriga integratsiyasi jarayoni sotsiologik tahlil qilingan. Empirik ijtimoiy so‘rov natijalari asosida kasbiy ta’lim bitiruvchilarining bandlik holati, ishga joylashishdagi asosiy to‘siqlar hamda samarali bandlikka ta’sir etuvchi ijtimoiy omillar aniqlangan. Tadqiqot natijalariga tayanilgan holda xotin-qizlar bandligini ta’minlashning kompleks sotsiologik modeli ishlab chiqilgan va amaliy tavsiyalar taklif etilgan. Mazkur model ta’lim, ijtimoiy kapital, institutsional qo‘llab-quvvatlash va ijtimoiy-madaniy muhit o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikka asoslanadi.

Oliy ta’lim tizimida mustaqil ta’limni tashkil etish, talabalarni mustaqil ishlashga undaydigan motivlarni aniqlash, ularda mustaqil bilim olish malakalarini shakllantirish, eng avvalo, dolzarb pedagogik muammo hisoblanadi. Chunki axborot va bilim doirasi shiddat bilan kengayib borayotgan zamonaviy sharoitda barcha ma’lumotlarni o‘quvchilarga faqat dars vaqtida to‘liq yetkazib bo‘lmasligi ta’kidlanadi. Vazifalarning tabiatiga ko‘ra, mustaqil ishning ko‘proq turlari mavjud va ular turli xil ta’lim maqsadlariga ega: materialni oldindan o‘rganish; ma’ruzalarni tinglash, eslatma olish; tavsiya etilgan axborot manbalari bilan ishlash