Maqolada ta’lim muassasasidagi zo‘ravonlik holatlarining oldini olish, uni aniqlash va tartibga solish bo‘yicha normativ hujjatlarni o‘rganish va mavjud vaziyatni tahlil qilish orqali umumta’lim muassalarida bolalar zo‘ravonligi profilaktikasida ijtimoiy ish kasbi faoliyatining samaradorligini baholash, shuningdek, “keys menejment”, “ijtimoiy o‘zgarishlar agenti” rollarini tahlil qilish asosida o‘rganish hamda umumta’lim muassalarida bolalar zo‘ravonligi profilaktikasida ijtimoiy ish xodimining o‘rni va rolini oshirishning zamonaviy usullarini takomillashtirish yuzasidan mulohaza yuritiladi.

Ushbu maqola oliy o‘quv yurtlarida kimyoviy qaramlikning oldini olishga bag‘ishlangan. Ta’lim va profilaktika dasturi – bu amaliy psixologiya, zamonaviy pedagogika va tibbiy profilaktika g‘oyalari bir-biri bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan pedagogik faoliyat sohasi. Hayotiy ko‘nikmalarni o‘rgatish dasturi xavf va himoya omillarining keng doirasini ko‘rib chiqadi va umumiy shaxsiy va ijtimoiy ko‘nikmalar va giyohvand moddalarni iste’mol qilishga qarshi turish qobiliyatini o‘rgatish orqali amalga oshiriladi.

Oilaviy zo‘ravonlik muammosi jamiyatning eng kichik bo‘g‘ini – oila instituti parchalanishining eng asosiy omillaridan biri. Ayniqsa, bolalarning oilaviy zo‘ravonlikdan xoli bo‘lgan xavfsiz muhitda voyaga yetishi ularning yorqin kelajak uchun zamin bo‘lib xizmat qiladi. Bunday mas’uliyatli vazifaga esa, eng birinchi o‘rinda, ota-onalar javobgardir. Ushbu maqolada oilada bolalarga nisbatan zo‘ravonlik hodisasi qisman nazariy yoritib berilib, uning oldini olish bo‘yicha ota-onalar uchun xalqaro dasturlar keltirib o‘tilgan.

O‘z joniga qasd qilish sog‘liqni saqlashning dolzarb muammosidir, biroq O‘zbekistonda uning muhokamasi ko‘pincha madaniy va ijtimoiy to‘siqlarga duch keladi. Muammoni yashirish jamoat salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi bilan birga, o‘z joniga qasd qilishning oldini olishni qiyinlashtirishi ham mumkin. Ushbu maqola O‘zbekistonda o‘z joniga qasd qilish xatti-harakatlarining asosiy sabablari – mavzu haqida sir saqlash oqibatlari va bu muammoning jamiyat va davlat institutlari darajasida muhokama qilishning ahamiyatini ko‘rib chiqadi. Ruhiy salomatlik haqida ochiqlik va o‘z joniga qasd qilishning oldini olish bo‘yicha faol harakatlar fuqarolarning farovonligini oshiradi

Maqolada bugungi kunda yurtimizda ayollar uchun yaratib berilayotgan sharoitlar, shunga qaramay taqdir taqozosi bilan odam savdosining qurboniga aylanayotgan ayollar, taqdirlar, bu tuzoqqa tushib qolmaslik uchun nima qilish lozimligi, chora-tadbirlar xususida so‘z borgan. Shuningdek, dunyoda odam savdosi qurboni bo‘layotgan, odamlar ekspluatasiyasidan topiladigan daromad statistkiasi keltirilgan.

Maqola tibbiyot sohasida psixologiya fanining, xususan, psixodiagnostikaning ahamiyati, uning o‘ziga xosligi, tibbiyotda psixodiagnostika nazariyasi va usullari asosida kasallik etiologiyasi, patogenezi, kasalliklarni davolash va oldini olishda psixologik omillarning rolini o‘rganish bilan bog‘liq muammolarni, tibbiyot va psixologiya fanlari integratsiyasi, amaliyotdagi ehtiyojlar tahlili hamda bu sohadagi muammolarni bartaraf etish yo‘llarini aniqlashga bag‘ishlangan.

O‘zbekistonda bugungi kunda nizoli oilalarni aniqlash va oilaviy nizolarni bartaraf etish mexanizmlari takomillashuv jarayonini boshdan kechirmoqda. Ushbu tadqiqotning maqsadi oilaviy nizolarning oldini olish tizimida mavjud muammolarni aniqlash va ularni bartaraf etish yo‘llarini ko‘rsatishdan iborat. Tadqiqotda huquqiy hujjatlar, statistik ma’lumotlar, xorijiy mamlakatlar tajribasi, ekspertlarning fikrlari va sotsiologik tadqiqot natijalari tahlil qilindi. Olingan natijalarga ko‘ra, malakali mutaxassislar yetishmasligi, madaniy stereotiplar (jamoatchilik befarqligi hamda salbiy gender stereotiplarini qo‘llabquvvatlashi), idoralararo muvofiqlashtirishdagi ba’zi kamchiliklar oilaviy nizolarni aniqlash va hal etish jarayonida ish samaradorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgani keltirilgan

Mazkur maqolada xotin-qizlarga nisbatan tazyiq va zo‘ravonlikning dunyo miqyosidagi holati, ushbu muammoning oqibatlari Birlashgan Millatlar Tashkiloti, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlari hamda boshqa manbalar asosida tahlil qilingan. Shuningdek, xotin-qizlarga nisbatan zo‘ravonlikka qarshi kurashishning “RESPECT” strategiyasi hamda Amerika Qo‘shma Shtatlaridagi ayrim mexanizmlar yoritib berilgan.

Ushbu maqolada yosh oilalarning ajrashishlar darajasi, sabablari, muammoli oilalar bilan ishlash, yosh oilalarda ajrashishlar darajasini kamaytirish hamda oldini olish yuzasidan taklif va tavsiyalar berilgan

Maqolada yoshlarning turli xil yot g‘oyalarga berilib ketishlarining ijtimoiy-psixologik omillari, xususan, ularning individual-psixologik xususiyatlari, ma’lumotlilik darajasi, oila va oilaviy muhit, tengqurlari va ommaviy axborot vositlari ta’sirining ijtimoiy-psixologik masalalari bayon etiladi.

Ushbu maqola erkaklar va ayollardagi o‘smirlar suitsidiga bog‘liq psixologik omillar va ijtimoiy sharoitlardagi farqlarni o‘rganadi. Muallif o‘smirlar suitsidining oldini olish va davolash choralarini ishlab chiqishda gender xususiyatlarini hisobga olish muhimligiga e’tibor qaratadi.

Mazkur maqolada erta nikoh va erta tug‘uruq holatini oldini olish bo‘yicha xalqaro va milliy qonunchilikda qabul qilingan normalar tahlil qilingan. Shuningdek, bu kabi noxush holatlarni bartaraf etish bo‘yicha xorijiy mamlakatlar tajribasiga asoslagan ilmiy taklif va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Bugungi kunda oilaviy ajrimlarning oldini olish yuzasidan bir qancha ishlar hamda tadqiqotlar olib borilayotgani holda, oilaviy ajrimlarga sabab bo‘layotgan omillarni aniqlash ham dolzarb masalalardan biriga aylanmoqda. Bu borada bir qancha omillar qatorida muloqot ham eng asosiy e’tibor qaratilishi zarur bo‘lgan dolzarblik kasb etmoqda. Shu jihatdan muloqot oila mustahkamligiga ta’sir etuvchi eng muhim omil ekanligi mazkur maqolada tahlilga tortilib, misollar asosida dalillangan. Shuningdek, maqola so‘ngida tahlilga tortilgan muammo yuzasidan xulosa va tavsiyalar berilgan.