Ushbu maqolada oilaviy nizolarning oldini olishda erkak kishining tutgan o‘rni va mas’uliyati yoritiladi. Oilada sog‘lom muhitni ta’minlash, nizolarni bartaraf etish va farovonlikni mustahkamlashda erkakning hissasi beqiyos ekani ta’kidlanadi. Maqolada erkakning rahbarlik, sabrtoqat, muloqot madaniyati va mas’uliyatli qarorlar qabul qilishdagi roli psixologik, ijtimoiy va axloqiy
jihatdan tahlil etiladi. Muallif tomonidan oilaviy nizolarning oldini olishda erkak kishining roli haqida nazariy ma’lumotlar bayon etilgan bo‘lib, bu mavzuga oid asosiy tushunchalar, ilmiy yondashuvlar va o‘zbek olimlarining qarashlari keltiriladi. Shuningdek, oilaviy barqarorlikni ta’minlashda erkaklarning faol ishtiroki zarurligi ilmiy-nazariy va amaliy misollar asosida asoslab beriladi.

Farzand tarbiyasi pedagogik, psixologik, tibbiy jixatdan juda murakkab va muhim ahamiyatga ega jarayon hisoblanadi. Maqolada xorij olimlarining farzand tarbiyasiga oid yondoshuvlari tahlil qilinadi. Farzandni to‘g‘ri tarbiyalash, ma’naviy, aqliy, ruhiy va jismoniy jixatdan sog‘lom shaxs sifatida shakllanishida olib borilgan ilmiy tadqiqotlar bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan.

The content of this article describes the theoretical and methodological foundations, goals and objectives of the integration of medical higher education institutions and the family, the community, the system of spiritual and moral educational processes. The article provides theoretical information that is an integral part of medical and professional activities, ensuring their mastery by professional practitioners in the field of child rearing

Maqolada ayollar migratsiyasi bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar tahlili yoritib berilgan. Shuningdek, bugungi kunda migratsiyaning ijtimoiy-psixologik muommolari hamda ayollar migratsiyasining psixologik omillari ifodalangan.

Maqolada hayotiy strategiyalarni shakllantirish muammosini keng ko‘lamda yoritishga bag‘ishlangan falsafiy, psixologik va pedagogik tadqiqotlarning nazariy tahlillari haqida fikr yuritilgan. Yoshlarning hayot strategiyasini shakllantirish muammosi, ayniqsa, hayotning barcha sohalarida yangilanish jarayonlari bilan ajralib turadigan, jamiyatning zamonaviy rivojlanish bosqichida o‘ta dolzarb bo‘lib, ayni damda ularning individual hayot yo‘li jamiyatga ta’sir ko‘rsatayotgani bilan dolzarblik kasb etishi haqida so‘z boradi.

Zamonaviy jamiyatni raqamlashtirish sharoitida internet o‘smirlar hayotida muhim o‘rin tutib, bu ularning bilim faoliyati, ijtimoiy aloqalari va shaxsiy shakllanishiga ta’sir qiladi. Shu bilan birga, Iinternet-makon bilan o‘zaro munosabatlarning samaradorligi, asosan, o‘z-o‘zini boshqarish va shaxsiy javobgarlikni idrok etish xususiyatlari bilan belgilanadi. Ushbu ishda tarmoqdan foydalanishning tabiati va sifatiga ta’sir qiluvchi psixologik mexanizm – nazorat lokusining roliga
e’tibor qaratiladi. Ichki nazorat lokusiga ega bo‘lgan o‘spirinlar ma’lumot bilan ishlashda ko‘proq
mustaqillik, tanqidiylik va anglaganlikni namoyon etishadi, tashqi lokusning ustunligi esa internetda
tartibsiz va qaram xatti-harakatlarga olib kelishi mumkin. Tadqiqot ta’lim va tarbiya jarayonida ichki
nazorat lokusini shakllantirishning muhimligini ta’kidlaydi, chunki bu raqamli resurslarga mas’uliyatli
munosabatni rivojlantirishga va stajyorlarning imkoniyatlaridan oqilona foydalanishga yordam beradi.

Zamonaviy jamiyat oʻzining oʻzgaruvchanligi va noaniqligi bilan ayollarga boʻlgan nuqtayi nazarni va undagi mavqeyini oʻzgartirmoqda. Ijtimoiy hayotning ayrim jabhalarida kamsitishlar davom etayotganiga qaramay, ayollar faqat erkaklarga xos boʻlgan ma’lum koʻnikmalarni egallab, tenglikka intilmoqda. Bu koʻnikmalar tufayli ayollar mustaqil qaror qabul qilish, oilasini boqish, yuqori lavozimlarni egallash va erkaklardan mustaqil hayot kechirish imkoniyatiga ega boʻlmoqda. Hayotiy muammolarni mustaqil ravishda yengib, ayol oʻzining xarakterini, jamiyatdagi xatti-harakatlarini va hayotiy yoʻriqnomalarini shakllantiradigan bir qator fazilatlarga ega boʻladi. Biroq, shunga qaramay, uzatilgan ayol qiyofasi mehribonlik, qoʻllab-quvvatlash, insoniylik, muloyimlik, hamdardlik, sezgirlik, moslashuvchanlik, vazminlik namoyon boʻladi. Biz, shuningdek, zoʻravonlikka salbiy munosabat, qoʻpollik va adolatsizlikning oʻtkir tajribasi, innovatsiyalarga boʻlgan talablarning pasayishi, ta’lim tartib-qoidalarini tezroq oʻrganishi, oila va bolalarga nisbatan oʻz munosabati aniqroq belgilab qoʻyilgani va jinsni baholashda koʻproq oʻzini tutganini qayd etamiz.

Mazkur maqola uy bekalarining ijtimoiy-psixologik xususiyatlarini o‘rganish, muammolarining oldini olish va yordam ko‘rsatish bo‘yicha metodik tavsiyalar berishga bag‘ishlangan

Ushbu maqolada talabalarning koping xulq-atvori ularning hayotidagi muhim jihat sifatida ko‘rib chiqiladi. Qiyinchiliklarni yengish uchun ular qo‘llaydigan koping-xulq-atqor o‘rganiladi. Mualliflar ushbu koping xulq-atvorlarning talabalar muvaffaqiyati va psixologik farovonligiga ta’siriga e’tibor qaratib, talabalarning ta’lim muhitida moslashuvini yaxshilash uchun samarali kurashish mexanizmlarini qo‘llab-quvvatlash zarurligini ta’kidlaydilar.

Ushbu maqolada oilaviy munosabatlarning sharqona qadriyatlar va islom ta’limoti bilan bog‘liqligining ijtimoiy-psixologik xususiyatlari yoritilgan. Din, oila, qadriyat tushunchalari bir-biri bilan uzviy bog‘liqligi ko‘rsatilgan. Avlodlar almashuvida oilaviy qadriyatlarni saqlab qolish muhim omil ekanligi ta’kidlangan.

Bikaryer oilalarda tarbiyalanayotgan oʻsmirning hayoti davomida egallagan bilim, koʻnikma va malakalar, u bilan yuz bergan barcha ahamiyatli va ta’sirli boʻlgan holatlar aynan ijodkorlikning rivojlanishi darajasida, deb aytib o‘tish mumkin. Shu tariqa oʻsmir hayoti uchun ta’sir etuvchi, uni yoʻnaltiruvchi, harakatlantiruvchi, motivatsiya beruvchi yoki buning aksi boʻlgan, ya’ni uni toʻxtatuvchi, maqsadga erishishiga toʻsqinlik qiluvchi tushunchalar, streotiplar, ustanovkalar va assotsiativ bogʻliqliklar mustahkamlanadi. Ushbu maqolada aynan oʻsmir davridagi ijodkorlik xususiyatlarini tadqiq qilish va bu holat ustida ish olib borish atrof-muhit va vositalarning ta’sir qilishini ijtimoiy-psixologik nuqtayi nazardan tahlil qilinib, oʻrganiladi.

Ushbu maqolada sog‘lom oilalarni tarbiyalash, yosh qizlarimizni har tomonlama oilaga tayyorlash masalalari yoritilgan. Shuningdek, oilalar barqarorligi hamda farovonligi, global miqyosda uning siyosiy, iqtisodiy, madaniy va psixologik o‘lchovlari, yangi oilaning shakllanishi, yosh kelinlarning oilaviy hayotga moslashishiga ta’sir qiluvchi yordamchi omillar ko‘rsatilgan va tahlilga tortilgan.

Maqolada pedagogik faoliyatda “ emotsional yonish sindromi”ning nazariypsixologik asoslari haqida fikr va mulohazalar yuritiladi. Hozirgi davrda ta’lim tizimining modernizatsiyasi o‘qituvchidan yuqori kasbiy mahorat, yangicha pedagogik yondashuvlar va doimiy o‘zini rivojlantirib borishni talab qilmoqda. Shu bilan birga, pedagogik faoliyat o‘zining hissiy, aqliy va ijtimoiy jihatdan murakkabligi bilan boshqa kasblardan ajralib turadi.

Mazkur maqolada o‘smirlarning xulq-atvorida hushyorlik va ogohlik fazilatlarini shakllantirish, oilada va ta’lim sohasida ijobiy ijtimoiy, ma’naviy, psixologik muhitni yaratishning metodik-uslubiy tizimini takomillashtirish bo‘yicha mulohazalar, shu bilan birga, pedagog va pedagogik guruh faoliyatining o‘smirlarga ta’siri borasida o‘tkazilgan tadqiqot natijalari ham keltirilgan

XX asrning oxiriga kelib jamiyatni modernizatsiya qilish tendensiyalari dunyoning sanoati rivojlangan mamlakatlarida koʻp bolali oilalarning yoʻq qilinishiga yordam berdi va oilaviy sivilizatsiya inqirozi boshlandi. Oila iqtisodiy, ijtimoiy, psixologik va jismoniy xavfsizlikni va uning a’zolari uchun murakkab ijtimoiy-madaniy hodisani ifodalaydi. Oilaning oʻziga xosligi shundaki, u inson hayotining deyarli barcha jabhalarini qamrab oladi va ijtimoiy amaliyotning barcha darajalariga etadi. Taraqqiyotning hozirgi bosqichida koʻp bolali oila ijtimoiy institut sifatida oilaga nisbatan ijtimoiy-iqtisodiy va ijtimoiy sharoit, qadriyatlar va ustuvorliklarning oʻzgarishi natijasida yuzaga
kelgan inqiroz holatida ekanligi haqidagi qarashlar mavjud.

Ushbu maqolada hissiy buzilishlar va zo‘ravonlik qurboni bo‘lgan bolalarning ijtimoiy va psixologik moslashuv xususiyatlari o‘rtasidagi bog‘liqlik empirik o‘rganish natijalari asosida keltirilgan. Olingan natijalar tahlil qilindi, xulosalar berildi.

Maqolada faol ishlab chiqilgan muammolardan biri – zamonaviy ta’lim tizimida psixologiya talabalari o‘rtasida kommunikativ kompetensiyani rivojlantirish, shuningdek, ushbu masalaga oid psixologik adabiyotlar tahlili ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot zamonaviy muammolar va kasbiy
faoliyatga qo‘yiladigan talablar sharoitida bo‘lajak mutaxassislarning kommunikativ ko‘nikmalarini shakllantirish va rivojlantirishning dolzarb jihatlarini qamrab oladi.

Mazkur maqolada shaxsning muvaffaqiyatga intilish motivi va uning mehnat motivlari bilan o‘zaro bog‘liqligi psixologik jihatdan tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada nazariy manbalar tahlili va empirik kuzatuv natijalariga asoslangan holda muvaffaqiyatga intilish motivining mehnat motivatsiyasini shakllantirishdagi o‘rni asoslab beriladi.

Himoya sifatida oilaga boʻlgan ehtiyoj bolada musiqani oʻrganish jarayonida yuzaga keladigan salbiy vaziyatlarda paydo boʻlishi mumkin. Oʻz navbatida, agar bir tomondan, oilada bolaning musiqaga boʻlgan qiziqishi hisobga olinmasa va uning musiqa ta’limiga boʻlgan ehtiyoji qondirilmasa, uydagi muhit ham bola uchun hissiy va psixologik noqulaylik manbayi boʻlishi mumkin. Boshqa tomondan, agar bolaga musiqa oʻrgatish toʻg‘risidagi qaror oilada uning qiziqishlari va istaklarini hisobga olmagan holda qabul qilinsa, bolada dastlabki motivlar soʻnishiga olib keladi. Shundan kelib chiqib, mazkur maqolada shaxsda musiqa madaniyatini shakllantirishda zamonaviy oila funksiyalarining ahamiyati haqida soʻz yuritiladi

Mazkur maqolada ayollar jinoyatchiligi masalasi global miqyosda tahlil qilinib, AQSh, Rossiya, Yaponiya, Norvegiya va Markaziy Osiyo mamlakatlaridagi ma’lumotlar hamda siyosiy chora-tadbirlar taqqoslab o‘rganiladi. Jinoyatchilikning asosiy sabablari sifatida ijtimoiy iqtisodiy tengsizlik, oilaviy zo‘ravonlik va ruhiy salomatlik muammolari ko‘rsatiladi. Shuningdek, turli mamlakatlarda qo‘llanilayotgan reabilitatsiya va jamiyatga qayta integratsiya strategiyalariga alohida urg‘u beriladi. O‘zbekiston uchun kasbiy tayyorgarlik, psixologik yordam, huquqiy himoya va muqobil jazo choralarini rivojlantirishga oid amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Umuman olganda, maqola O‘zbekiston uchun ayollar jinoyatchiligini kamaytirishga oid tizimli va qiyosiy yondashuvni taqdim etadi.

Ushbu maqolada oila borasidagi qarashlar keltirilgan bo‘lib, xususan, oila barqaroligini ta’minlashning huquqiy, pedagogik, psixologik va sotsiologik asoslarining o‘rganilganlik darajasi, mamlakatimiz olimlarining qarashlari tahlilga tortilgan.

Maqolada o‘smirlarning o‘z joniga qasd qilishi bilan bog‘liq psixologik omillar va ijtimoiy sharoitlardagi farqlar ko‘rib chiqiladi. Muallif o‘smirlar o‘z joniga qasd qilishning oldini olish va davolash choralarini ishlab chiqishda gender xususiyatlarini hisobga olish muhimligiga e’tibor qaratadi.

Vaqt o‘tishi bilan odamlar o‘zlarining hayoti va sog‘lig‘iga e’tibor berishlari tobora ommalashib bormoqda. Bugungi kunda ayollar o‘rtasida fitnes jadal rivojlanmoqda. Ushbu sport bilan shug‘ullanish nafaqat tanaga, balki ayollarning motivatsiyasini oshirishga va sog‘lig‘ini yaxshilashga yordam beradi. Ushbu maqolada biz fitnesning ayollar hayotidagi ahamiyatini, uning salomatlik va motivatsiyaga qanday ta’sir qilishini ko‘rib chiqamiz.