Ushbu maqola oliy o‘quv yurtlarida kimyoviy qaramlikning oldini olishga bag‘ishlangan. Ta’lim va profilaktika dasturi – bu amaliy psixologiya, zamonaviy pedagogika va tibbiy profilaktika g‘oyalari bir-biri bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan pedagogik faoliyat sohasi. Hayotiy ko‘nikmalarni o‘rgatish dasturi xavf va himoya omillarining keng doirasini ko‘rib chiqadi va umumiy shaxsiy va ijtimoiy ko‘nikmalar va giyohvand moddalarni iste’mol qilishga qarshi turish qobiliyatini o‘rgatish orqali amalga oshiriladi.

Yetakchilik tushunchasini ko‘rib chiqayotganda insonning shaxsga, odamlar guruhiga ta’sir qilish qobiliyatini tushunishi, umumiy maqsadlarga erishishga yo‘naltirilishi kerak. Bu guruh a’zolarining faoliyatiga ta’sir qilish uchun shaxsiy hokimiyatdan foydalanadigan ijtimoiy-psixologik turdagi tabiiy jarayon sifatida tushuniladi. Rahbar munosabatlar tizimida o‘zgarishlar kiritadigan xatti-harakatlarni shakllantirish orqali jamoaga ta’sir qiladi. Rahbar va uning xulq-atvori, odatlari boshqalardan ajralib turadi, natijada ishonch, jamoani boshqarishga tayyorlik, qarorlar va faoliyat natijalari uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga oladi.

Gender institutlari jamiyatlarda jinslar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni tartibga soluvchi, ijtimoiy-iqtisodiy dinamikaga sezilarli ta’sir ko‘rsatuvchi murakkab tizimlar, standartlar va xatti-harakatlardir. Ushbu maqola gender institutlarining ilmiy-nazariy asoslari va ularning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlarini o‘rganadi. Sotsiologiya, iqtisod va gender tadqiqotlaridagi fanlararo tadqiqotlardan foydalanib, biz gender institutlarining murakkab xususiyatlarini ko‘rib chiqamiz, ularning hukumat, madaniyat hamda iqtisodiy tizimlar bilan kesishishini o‘rganamiz.

Muallif gender institutlarining odamlarning resurslar, imkoniyatlar va huquqlardan foydalanishiga ta’sirini tahlil qilgan va bu, o‘z navbatida, ularning hayotiy natijalariga ta’sir qiladi, ijtimoiy rivojlanishiga hissa qo‘shadi. Shuningdek, iqtisod, institutsional nazariya va tanqidiy nazariya kabi nazariy asoslar gender institutlari faoliyat yuritadigan va nomutanosibliklarni davom ettiradigan murakkab jarayonlarni tushunish uchun qimmatli istiqbollarni taqdim etadi. Bundan tashqari, muallif turli ijtimoiy-iqtisodiy muhitda gender institutlarining turfa shakllari va ta’sirini aniqlashtirish uchun turli kontekstlardagi empirik ma’lumotlarni ko‘rib chiqqan. Ushbu maqola ilmiy tushunchalar va nazariy qarashlarni uyg‘unlashtirib, gender institutlarining ijtimoiy-iqtisodiy asoslari haqidagi bilimimizni oshiradi. Unda ushbu institutlarning inklyuziv rivojlanishiga ko‘maklashish va gender tengligi kun tartibiga erishishdagi ahamiyati ta’kidlangan. Bu adolatli va barqaror jamiyatlarni rivojlantirish uchun gender tuzilmalarini o‘zgartirishga intiladigan multidisipliner tadqiqotlar va siyosiy harakatlar zarurligini ta’kidlaydi.

Har bir soha va uning rivoji uchun unda faoliyat olib boruvchi xodimlardagi kasbiy kompetensiya muhim ahamiyat kasb etadi. Bundan jamoada ishlash kompetensiyasi ham mustasno emas. Shu boisdan ham ushbu maqola orqali muallif jamoada ishlash kompetensiyasi kollobrativ kompetensiyaning tarkibiy qismi ekani haqida o‘z fikr-mulohazalari va tahlillarini bayon qiladi.

Ushbu maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablari muassasalarida o‘quvchilarning egallagan bilim, ko‘nikmalarini o‘z shaxsiy, kasbiy va ijtimoiy faoliyatlarida amaliy qo‘llay olish qobiliyatlarini rivojlantirish, ijtimoiy kompetensiyalar tizimini takomillashtirishga oid ilmiy taklif va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

“Chet tilining kommunikativ qobiliyati” tushunchasining batafsil tahlili, shuningdek, psixologiya va kompetentsiyaga yo‘naltirilgan pedagogikada ko‘rib chiqilayotgan tushunchalarning o‘zaro bog‘liqligini tahlil qilish hamda ushbu metodik tekisliklarni fanlararo muammo sohasida birlashtirish. Kompleksda ko‘rib chiqilayotgan qobiliyatlarni rivojlantirishdagi muayyan didaktik va uslubiy imkoniyatlar va qiyinchiliklarni aniqlagan holda lingvistik ta’lim jarayoni ushbu ishning yangiligini tashkil etadi.