2024-yil. 6-son.

Maqolada o‘zbek mumtoz adabiyotining buyuk namoyandalari ijodida yosh avlod tarbiyasiga xos xususiyatlar o‘z aksini topgan. Jumladan, Mahmud Koshg‘ariy, Yusuf Xos Hojib, Alisher Navoiylarning bola tarbiyasiga oid asarlari.

Oila – jamiyat tayanchi. Oila mustahkamligi jamiyat taraqqiyotining garovidir. Biroq bugungi kunda ko‘p hollarda nikoholdi yoshlarning oilaga tayyor emasligi ajrimlarga sabab bo‘lmoqda. Ushbu maqolada ham yoshlarni nikohga, oila qurishga tayyorlash masalasiga e’tibor qaratilgan bo‘lib, maqolada mazkur masala yuzasidan Sharq olimlarining qarashlari bayon etilgan.

Ushbu maqolada Sharq allomalarining oila va oilaviy munsabatlar haqidagi qarashlari tahlilga tortilgan.Ularning qarashlarida nafaqat oila xususida, balki oiladagi tarbiya, odob-axloq qoidalari ham batafsil yoritilgan bo‘lib, mazkur qarashlarni hozirgi kunda ham yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlashda qo‘llasa bo‘ladi, ya’ni bular bugun ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan.

Oila siklidagi doira diagramasi – bu shaxslarga o‘z oila tizimining sxematik diagrammasini chizish imkonini beruvchi jarayon. U oila tizimlari nazariyasi va oilaviy tibbiyot falsafasi bilan chambarchas bog‘liq. Qisqacha ko‘rsatmalar bilan shaxslar ikki yoki uch daqiqada oilaviy doira chizmasini yaratishi mumkin. Ko‘rsatmalar berilgandan so‘ng chizish paytida shifokor mavjudligi talab qilinmaydi. Oilaviy doiralar rasmlari ko‘pincha grafik shaklda yaqinlik va masofa, kuch va qaror qabul qilish, oilaviy va chegaralarni aks ettiradi. Chizmalar bir qarashda chizilgan odam ko‘rgan oilaviy tizim haqida umumiy ma’lumot beradi. Chizmalar oila dinamikasiga oid boy ma’lumot manbayi bo‘lib, oila tizimidagi o‘zgarishlar uchun maqsadlarni belgilashda foydalidir.

Voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi masalasi barcha davrlarda dolzarb hisoblangan. Bolalar jinoyatchiligining oldini olish puxta ishlab chiqilgan choralar va tadbirlarga asoslanishi, bunday tadbirlar esa samaradorligi isbotlangan ilmiy tadqiqotlarga asoslanishi ma’lum. Ilmiy tadqiqotlarning ilmiy-nazariy asosini nazariyalar, yondashuvlar tashkil etadi. Quyidagi maqolada voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi masalasiga oid bir nechta nazariyalar taqdim qilingan.

Maqolada ayollar migratsiyasi bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar tahlili yoritib berilgan. Shuningdek, bugungi kunda migratsiyaning ijtimoiy-psixologik muommolari hamda ayollar migratsiyasining psixologik omillari ifodalangan.

Mazkur maqolada yoshlarning ijtimoiy maslashuvida ta’lim va tarbiyaning ahamiyati o‘rganiladi. Yoshlar ta’lim orqali ijtimoiy hayotda faol ishtirok etish uchun zarur bo‘lgan axloqiy va madaniy me’yorlarni o‘zlashtiradilar. Shunday qilib, ta’lim va tarbiya yoshlar uchun ijtimoiy maslashuv jarayonida muhim omil sifatida ko‘rsatiladi. Maqolada yoshlar ishi, ularning ijtimoiy maslashuvi va ta’limning bu jarayondagi o‘rni tahlil qilinadi.

Oilalarda bir qator ijtimoiy fazilatlar qatorida tolerantlik ham muhim ahamiyatga ega. Shu jihatdan mazkur maqola oilada tolerantlik fazilatlarini shakllantirishda mahalla tashkilotlarining ahamiyatini yoritib beradi.

Ayollarning erkaklar bilan tengligiga erishish borasidagi muayyan yutuqlarga qaramasdan, ba’zi jamiyatlardagi ayollar uchun haqiqiy tenglik hali-hamon orzuligicha qolib kelmoqda. Ushbu maqolada ayollarga nisbatan ijtimoiy munosabatlarning tarixiy ildizlari haqida haqida fikr yuritiladi.

Ushbu maqolada oilа vа оilаviy tаrbiyа mаѕаlаlаri, оilаdа bоlа tаrbiyаѕi vа ulаrning bilimi, tаfаkkuri, dunyоqаrаѕhi, krеаtivlik хuѕuѕiyаtlаri ѕhаkllаnib bоriѕhi осhib bеrilаdi. Оilа tаrbiyаѕi аѕоѕidа yоѕh аvlоddа krеаtivlik хuѕuѕiyаtlаrini ѕhаkllаntiriѕhning bir nесhtа јihаtlаrigа urg‘u bеriladi. Yoshlarda kreativlik xususiyatlarini qaror toptirishda xorijiy davlatlar tajribasi, Sharq mutafakkirlarining qarashlari yoritilgan. Shuningdek, yoshlarda kreativlik xususiyatlarini shaklllantirishda оtа-оnаlar o‘rtasida o‘tkazilgan tadqiqotning ayrim natijalari haqida fikr yuritiladi.

Zamonaviy ijtimoiy sharoitlar, axborot oqimlari kuchayishi, ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar va inqirozlar yoshlarda qadriyatlar o‘zgarishiga olib keladi. Ota-onalar infantilizmi fenomeni moliyaviy jihatdan bog‘liqlik, o‘z oilasini o‘zi boshqara olmaslik kabilarni o‘z ichiga olib, mamlakatning iqtisodiy va demografik vaziyatiga ta’sir ko‘rsatadi. Ammo ushbu fenomenning murakkab tabiati, sabablarning ko‘p qirraliligi va ijtimoiy-psixologik omillar ta’siri tufayli tadqiqot mavzusi sifatida yetarlicha o‘rganilmagan. Bu esa ota-onalarda infantillikni ijtimoiy-psixologik muammo sifatida tadqiq etish zaruratini tug‘diradi.