Ushbu maqolada oila va undagi shaxslararo munosabatlar, oilaviy munosabatlarni barqarorlashtirishning psixologik shartlari, munosabatlar tizimida muloqotning inson ehtiyojlaridagi ahamiyati, oilaviy munosabatlarning turlari, bolalar xulq-atvorini shakllantirishda ota-ona munosabatlarining ta’siri, bolaning hissiy muvozanati va ruhiy salomatligining muhim ahamiyatli tomonlari, oilaviy muhitning barqarorligi, shuningdek, zamonaviy ota-onalar bolani moddiy farovonlik bilan ta’minlashdagi harakatlarining qay darajada afzalliklari (ota-onalar bolalarni moddiy qoʻllabquvvatlashlari) hozirgi kunda bu muammolarning xususiyatlari psixologik tomonlari oʻrganiladi va dolzarb masalalar sifatida tahlil qilinadi.

Maqola o‘smirlarning emotsional rivojlanishiga va agressivlikka moyilligiga oilaviy munosabatlar va ota-onalar tarbiya uslublarining ta’sirini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada sog‘lom emotsional va ijtimoiy kompetensiyalarni rivojlantirish uchun oiladagi muhit, tarbiyaviy, shuningdek, ota-onalar va bolalar o‘rtasidagi munosabatlarning ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Muallif oilaviy tarbiyaning avtoritar, haddan tashqari g‘amxo‘r, sheriklik va boshqa turli uslublari va ularning bola xatti-harakatlariga ta’sirini izohlaydi. Shuningdek, u emotsional yaqinlik va suiste’mollikning yetishmasligi o‘smirlarda agressiv va deviant xatti-harakatlarga olib kelishi mumkinligini ta’kidlaydi. Maqolada oilaviy vaziyat, tarbiya turlari va ularning bolaning shaxsiy rivojlanishi va jamiyatga moslashishiga ta’siri bilan bog‘liq asosiy jihatlar yoritilgan. Agressiyaning oldini olish va oilada uyg‘un o‘zaro munosabatlarni yaratish uchun kompleks yondashuv taklif etilgan

Maqolada avlodlar almashinuvining tarixiy jarayonida madaniyatni saqlash muhimligiga e’tibor qaratiladi. Madaniyat va ta’lim o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik ta’kidlangan. Jamiyatning asosiy tarkibiy qismi, oiladagi avlodlararo munosabatlardagi ziddiyatlar, avlodlar o‘rtasidagi qo‘llabquvvatlash
va barqarorlik shartlari ko‘rib chiqiladi. Avlodlararo munosabatlar muammosi oilalar tinchligi, mustahkamligi bilan chambarchas bog‘liq. Avlodlar o‘rtasidagi munosabatlarning yaqinligi oilani tashkil qiladi, oila birgalikda jamiyat quradi, avlodlar o‘rtasidagi munosabatlar, jamiyat va oilaning o‘zaro bog‘liqligi ifodalanadi. Barcha ijtimoiy institutlarda avlodlararo munosabatlar va madaniy muhitni tashkil etish muammolari muhokama qilinadi.

Maqolada oilaviy munosabatlar, oilada o‘smirlarning zo‘ravonlikka moyil bo‘lishi omillari, oilaviy munosabatlarning bola tarbiyasidagi o‘rni haqida keltirib o‘tilgan.

Maqolada oila a’zolari o‘rtasidagi munosabatlarning mustahkamligi jamiyat barqarorligining muhim omili ekanligi ta’kidlanadi. Oilaviy munosabatlarning o‘ziga xos xususiyatlari, ularga ta’sir etuvchi omillar tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada oila a’zolari o‘rtasidagi ijobiy munosabatlarni shakllantirish va mustahkamlashga qaratilgan ijtimoiy-pedagogik faoliyatning mohiyati, maqsadi, vazifalari va asosiy yo‘nalishlari yoritib beriladi. Oila bilan ishlashda ijtimoiy pedagoglarning roli, qo‘llanadigan metod va texnologiyalar ko‘rib chiqiladi

XX asrning oxiriga kelib jamiyatni modernizatsiya qilish tendensiyalari dunyoning sanoati rivojlangan mamlakatlarida koʻp bolali oilalarning yoʻq qilinishiga yordam berdi va oilaviy sivilizatsiya inqirozi boshlandi. Oila iqtisodiy, ijtimoiy, psixologik va jismoniy xavfsizlikni va uning a’zolari uchun murakkab ijtimoiy-madaniy hodisani ifodalaydi. Oilaning oʻziga xosligi shundaki, u inson hayotining deyarli barcha jabhalarini qamrab oladi va ijtimoiy amaliyotning barcha darajalariga etadi. Taraqqiyotning hozirgi bosqichida koʻp bolali oila ijtimoiy institut sifatida oilaga nisbatan ijtimoiy-iqtisodiy va ijtimoiy sharoit, qadriyatlar va ustuvorliklarning oʻzgarishi natijasida yuzaga
kelgan inqiroz holatida ekanligi haqidagi qarashlar mavjud.

Ushbu maqolada oilaviy munosabatlar va er-xotin rollari to‘g‘risidagi xorijiy mamlakatlar tajribalari o‘rganilgan. Mazkur tadqiqotlar xorijiy mamlakatlardagi turmush tarzi va ijtimoiy-iqtisodiy omillar asosida tanlangan. Oilaviy munosabatlarga ta’sir qiluvchi omillar ham qisqacha ko‘rib chiqilgan.

Zamonaviy mehnat migratsiyasi migrantlar oqimining koʻpayishi, ayollar va bolalar sonining ortishi, yangi mehnat migratsiyasini qamrab olish kabi jihatlar bilan ajralib turadi. XXI asrda migratsiya va mehnat migratsiyasi masalalari bilan bir qatorda migratsiyaning oilalar farovonligiga ta’siri muammosi ham oʻz dolzarbligini namoyon etmoqda. Maqolada migratsiya jarayoni psixologik va ijtimoiy jihatdan tahlil qilinib, oilalar barqarorligida migratsion munosabatlarning oʻrni boʻyicha amalga oshirilgan tadqiqot natijalari havola etiladi

Ushbu maqolada oilaviy munosabatlarning sharqona qadriyatlar va islom ta’limoti bilan bog‘liqligining ijtimoiy-psixologik xususiyatlari yoritilgan. Din, oila, qadriyat tushunchalari bir-biri bilan uzviy bog‘liqligi ko‘rsatilgan. Avlodlar almashuvida oilaviy qadriyatlarni saqlab qolish muhim omil ekanligi ta’kidlangan.

Mazkur maqolada ayollar migratsiyasi fenomenining oila institutiga ta’siri, migrant oilalarning axloqiy muammolari, xalqaro miqyosda migrant ayollarni qo‘llab-quvvatlash zarurati falsafiy jihatdan tahlil qilingan. Xususan, migrant ayollarning huquqlarini himoya qilish xalqaro munosabatlardagi asosiy muammolardan biri ekanligi, ularning huquqlari BMTning ko‘plab hujjatlari, konvensiya va deklaratsiyalarida e’tirof etilayotganiga e’tibor qaratilgan.

Ushbu maqolada oilaviy nizoning ta’rifi, kelishmovchiliklarning kelib chiqish sabablari va nizolarni hal etishning sinalgan usullari ko‘rib chiqilgan hamda mahalla faollari uchun ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Ushbu maqolada qarindoshlik tushunchasining mohiyati yoritilgan va qarindoshlar toifalari tasniflangan, qarindoshlar o‘rtasida nikohning asosiy sabablari va salbiy oqibatlari keltirilgan hamda O‘zbekistonda qarindoshlar o‘rtasidagi nikoh holatlarining oldini olishga qaratilgan ilmiy taklif va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Ushbu maqolada yosh oilalarda er-xotin munosabatlaridagi nizolarning psixologik xususiyatlari, ularning kelib chiqish sabablari va oqibatlari atroflicha yoritiladi. K.Tomasning shaxslararo munosabatlar metodikasi asosida Jizzax viloyatida o‘tkazilgan empirik tadqiqot yordamida shahar va qishloq respondentlari o‘rtasidagi qator tafovutlar aniqlandi. Natijalar urbanizatsiya va jinsiy rol ziddiyatlarining nizolarni kuchaytirishini ko‘rsatib, uning yechimi sifatida oilaviy psixologiya markazlari, treninglar va profilaktik maslahatlar orqali bartaraf etish yo‘llari ko‘rsatiladi.

Maqolada “qadriyat” tushunchasi inson dunyoqarashining asosi sifatida, uning turli davrlardagi (antik davr, о ‘rta asrlar, uyg ‘onish davri, yangi davr, bozor munosabatlari davri) talqini va mazmuni, “qadriyat” tushunchasining jihatlari, an’anaviy qadriyatlarning jamiyatdagi о ‘rni tahlil qilingan.

O‘rta asrlarda murosa tushunchasi falsafiy, diniy va axloqiy tizimlarda muhim o‘rin tutib, uning mazmuni insonlar o‘rtasida tinchlik, adolat va hamjihatlikni ta’minlashga qaratilgani bilan ahamiyatli. Bu davrda murosa tushunchasi, asosan, diniy-falsafiy, axloqiy (ijtimoiy munosabatlardagi muvozanat) hamda siyosiy (kelishmovchiliklarni hal qilish vositasi) sohalarda shakllangan. Mazkur tushunchaning evolyutsion rivojlanishi turli madaniyatlar va sivilizatsiyalar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir orqali chuqurlashgan va o‘z davrining ijtimoiy barqarorligida muhim omil bo‘lgan.

Maqolada ayollarga nisbatan zo‘ravonlik va tazyiq holatlari ijtimoiy munosabatlarning barcha jabhalarida salbiy ko‘rinishda mavjud bo‘lishi ehtimolini ilmiy jihatdan konseptual o‘rganish lozimligi keltirilgan. Oiladagi zo‘ravonlik va tazyiqdan, asosan, ayollar jabr ko‘rishi aniqlanib, uning asosiy shakllari, sabablari va oqibatlari o‘rganish asosida tasniflangan. Oiladagi munosabatlarni tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlari, oilaviy zo‘ravonlik va tazyiqdan jabr ko‘rgan ayollarni himoya qilishning milliy tajribasi o‘rganilgan