Mazkur maqolada jinoyatchilikning oldini olish, jamoat xavfsizligini ta’minlashda huquqni muhofaza qilish organlari xodimlarining fuqarolar bilan psixologik muloqot o‘rnatish jarayonida zarur bo‘ladigan psixologik bilimlar zarurati nazariy tahlil qilngan. Shuningdek, kasbiy muloqotni psixologik bilimlar asosida takomillashtirish yo‘llari, faoliyatda turli toifadagi fuqarolar bilan munosabatga kirishishda muloqotning kommunikativ vositalaridan to‘g‘ri va unumli foydalanishning psixologik usullarini egallash hamda ko‘nikma va malakalarni shakllantirishda zarur bo‘ladigan kasbiy fazilatlarni rivojlantirish xususida fikr yuritilgan

Maktab rahbarining oʻz xodimlari bilan oʻzaro munosabatlari, guruhdagi psixologik muhit, faoliyatning samaradorligi koʻp jihatdan rahbar qoʻllaydigan boshqaruv uslubiga bogʻliq. Boshqaruv uslubi rahbarning oʻz xodimlariga nisbatan, ular orasida ishni tashkil etish boʻyicha qoʻllaydigan odatiy xatti-harakatlari majmuasidir. Boshqaruv uslubini farqlashga turli yondashuvlar mavjud boʻlib, ularning hech birini boshqaruv vaziyatiga mos keluvchi mukammal bir uslub deya olmaymiz. Har bir uslub, albatta, birorta cheklanishga ega. Rahbar oʻz faoliyatida uchraydigan vaziyatdan kelib chiqqan holda, muvofiq keluvchi usullar majmuasidan birortasini qoʻllash maqsadga muvofiqdir. Shunday ekan, rahbar oʻzi boshqarayotgan tizimni yaxshi bilishi, uning holatini toʻgʻri baholashi, kelajakdagi qiyofasini tasavvur eta olishi hamda oʻzgarishlarni amalga oshirishda ishtirok etuvchi xodimlarni faollikka jalb eta olishi lozim. Mazkur maqolada ham zamonaviy ta’lim menejerlarida liderlik sifatlarini shakllantirishning ijtimoiy-psixologik shartlariga oid amalga oshirilgan tadqiqot natijalari keltirib oʻtilgan.

Ushbu maqolada oilaviy ajrimlar to‘g‘risidagi panel ma’lumotlardan foydalangan holda, hududlardagi oilaviy ajrimlar, ularning soni, ishsizlar soni, aholi zichligi, real daromadlari, tashqi migratsiya hamda uy-joy bilan ta’minlanganlik darajasi bilan o‘zaro ta’siri o‘rganildi. Tadqiqotlar “Pooled OLS estimator (POLSE)”, “Fixed effects estimator (FEE)”, “Random effects estimator (REE)” modellari asosida ekonometrik tenglamalar ishlab chiqildi va tahlil qilindi.

Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim g‘oyalari va an’anaviy pedagogik qarashlarni uyg‘unlashtirish orqali talabalar befarqligini qanday qilib motivatsiyaga aylantirish mumkinligi haqida amaliy usullar ko‘rib chiqiladi. Jon Dyui, Lev Vygotskiy va Abdulla Avloniy asarlari asosida bu tadqiqot o‘quvchiga yo‘naltirilgan ta’lim, individual yondashuv va qo‘llab-quvvatlovchi o‘quv muhitining ahamiyatini ta’kidlaydi. Avloniyning axloqiy-falsafiy qarashlari, xususan, uning mashhur “Turkiy Guliston yoxud axloq” kitobiga asoslanib, mehnatsevarlik, o‘zini boshqarish va ongli ta’limning ahamiyatini ko‘rsatadi. Dyui ilgari surgan tajribaviy ta’lim konsepsiyasi faollik, tahliliy fikrlash va demokratik sinf muhitini rag‘batlantiradi. Vygotskiyning “Yaqin rivojlanish zonasi” nazariyasi esa ijtimoiy muloqotning o‘rganishdagi muhim rolini ko‘rsatadi. Maqolada ushbu turli yondashuvlarni birlashtirish orqali talabalarni ilhomlantirish va darsda faol ishtirokni kuchaytirish bo‘yicha kompleks
strategiyalar taklif etiladi.

Zamonaviy jamiyatni raqamlashtirish sharoitida internet o‘smirlar hayotida muhim o‘rin tutib, bu ularning bilim faoliyati, ijtimoiy aloqalari va shaxsiy shakllanishiga ta’sir qiladi. Shu bilan birga, Iinternet-makon bilan o‘zaro munosabatlarning samaradorligi, asosan, o‘z-o‘zini boshqarish va shaxsiy javobgarlikni idrok etish xususiyatlari bilan belgilanadi. Ushbu ishda tarmoqdan foydalanishning tabiati va sifatiga ta’sir qiluvchi psixologik mexanizm – nazorat lokusining roliga
e’tibor qaratiladi. Ichki nazorat lokusiga ega bo‘lgan o‘spirinlar ma’lumot bilan ishlashda ko‘proq
mustaqillik, tanqidiylik va anglaganlikni namoyon etishadi, tashqi lokusning ustunligi esa internetda
tartibsiz va qaram xatti-harakatlarga olib kelishi mumkin. Tadqiqot ta’lim va tarbiya jarayonida ichki
nazorat lokusini shakllantirishning muhimligini ta’kidlaydi, chunki bu raqamli resurslarga mas’uliyatli
munosabatni rivojlantirishga va stajyorlarning imkoniyatlaridan oqilona foydalanishga yordam beradi.

Maqola o‘smirlarning emotsional rivojlanishiga va agressivlikka moyilligiga oilaviy munosabatlar va ota-onalar tarbiya uslublarining ta’sirini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada sog‘lom emotsional va ijtimoiy kompetensiyalarni rivojlantirish uchun oiladagi muhit, tarbiyaviy, shuningdek, ota-onalar va bolalar o‘rtasidagi munosabatlarning ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Muallif oilaviy tarbiyaning avtoritar, haddan tashqari g‘amxo‘r, sheriklik va boshqa turli uslublari va ularning bola xatti-harakatlariga ta’sirini izohlaydi. Shuningdek, u emotsional yaqinlik va suiste’mollikning yetishmasligi o‘smirlarda agressiv va deviant xatti-harakatlarga olib kelishi mumkinligini ta’kidlaydi. Maqolada oilaviy vaziyat, tarbiya turlari va ularning bolaning shaxsiy rivojlanishi va jamiyatga moslashishiga ta’siri bilan bog‘liq asosiy jihatlar yoritilgan. Agressiyaning oldini olish va oilada uyg‘un o‘zaro munosabatlarni yaratish uchun kompleks yondashuv taklif etilgan

Ushbu maqolada er-xotin o‘rtasidagi ziddiyatlarni bartaraf etishda ijtimoiy va madaniy omillarning o‘rni, ularning o‘zaro aloqalari va ziddiyatlarini qanday hal qilishda qanday rol o‘ynashi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, bu omillarning o‘zaro ta’siri va ziddiyatlarini qanday hal qilishda qanday samarali usullarni qo‘llash mumkinligi tahlil qilinadi.

O‘rta asrlarda murosa tushunchasi falsafiy, diniy va axloqiy tizimlarda muhim o‘rin tutib, uning mazmuni insonlar o‘rtasida tinchlik, adolat va hamjihatlikni ta’minlashga qaratilgani bilan ahamiyatli. Bu davrda murosa tushunchasi, asosan, diniy-falsafiy, axloqiy (ijtimoiy munosabatlardagi muvozanat) hamda siyosiy (kelishmovchiliklarni hal qilish vositasi) sohalarda shakllangan. Mazkur tushunchaning evolyutsion rivojlanishi turli madaniyatlar va sivilizatsiyalar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir orqali chuqurlashgan va o‘z davrining ijtimoiy barqarorligida muhim omil bo‘lgan.

So‘nggi yillarda O‘zbekistonda xotin-qizlarning huquq va manfaatlarini ta’minlash hamda oila institutini har tomonlama mustahkamlash bo‘yicha salmoqli ishlar olib borilayotganiga qaramay, jamiyatda xotin-qizlarga nisbatan gender kamsitish holatlari uchramoqda. Ushbu holatlar oilada, ish joyida, ko‘chada, ta’lim tashkilotlarida kuzatilmoqda. Qolaversa, zo‘ravonlik holatini tavsiflovchi statistik ma’lumotlarni to‘plash va yaxlit tarzda tahlil qilish imkoniyatlari yetarli darajada emasligi, turli yoshdagi xotin-qizlarga nisbatan tazyiq va zo‘ravonlik holatlarini erta aniqlash va oldini olish tizimini boshqarishda, huquqiy qo‘llab-quvvatlashda bu sohada profilaktika tizimi subyektlarining o‘zaro hamkorlik qoidalari va texnologiyalarida kamchiliklar mavjudligi, mazkur muammoga kompleks tarzda yondashuvning samaradorligiga oid muammolar o‘z yechimini kutmoqda. Ular orasida ish joyi va ta’lim muassasasida sodir etiladigan zo‘ravonlik holatlari kam tadqiq etilgan bo‘lib, bu borada xotin-qizlar orasida muammoni yashirish kuzatiladi. Ushbu muammo bo‘yicha xotin-qizlarning fikrini o‘rganish, mehnat jamoalari va ta’lim muassasalarida tazyiq va zo‘ravonlik holatlarining sabablari va omillarini aniqlash maqsadida sotsiologik so‘rov o‘tkazildi.
Shuningdek, maqolada o‘tkazilgan sotsiologik tadqiqot natijalari tahlili keltiriladi va mamlakatimizda xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha olib borilayotgan ishlar, gender kamsitish holatlari va uning turlaridan biri hisoblangan xarassment tushunchasiga atroflicha to‘xtab o‘tiladi hamda xotin-qizlarga qarshi qaratilgan tazyiq va zo‘ravonlikning oldini olish bo‘yicha taklif va tavsiyalar beriladi.