Mazkur maqolada jinoyatchilikning oldini olish, jamoat xavfsizligini ta’minlashda huquqni muhofaza qilish organlari xodimlarining fuqarolar bilan psixologik muloqot o‘rnatish jarayonida zarur bo‘ladigan psixologik bilimlar zarurati nazariy tahlil qilngan. Shuningdek, kasbiy muloqotni psixologik bilimlar asosida takomillashtirish yo‘llari, faoliyatda turli toifadagi fuqarolar bilan munosabatga kirishishda muloqotning kommunikativ vositalaridan to‘g‘ri va unumli foydalanishning psixologik usullarini egallash hamda ko‘nikma va malakalarni shakllantirishda zarur bo‘ladigan kasbiy fazilatlarni rivojlantirish xususida fikr yuritilgan

Ushbu maqolada sog‘liqni saqlash tashkilotlarida psixologik xizmatni tashkil etish muammolari, shu sohadagi tadqiqotlar tahlili hamda amaliy ishlar natijalari, shuningdek, “tibbiy psixolog” lavozimining joriy qilinishi, aholiga qulay va yuqori sifatli tibbiy-psixologik yordam kо‘rsatish masalalari, umuman olganda, sog‘liqni saqlash tizimida psixologik xizmatni tashkil etishning ijtimoiypsixologik asoslari yoritib berilgan

Mazkur maqolada oila tarkibining o‘zgarishi bola psixologik farovonligiga qanday ta’sir qilishi mumkinligi ochib beriladi. Xususan, er-xotin ajrashishi va ajrashgan juftliklarning boshqa odamlar bilan nikohga kirishishi farzandlarga salbiy ta’sir qiladi hamda bu ta’sir iqtisodiy, ijtimoiy va psixologik xususiyatlarga ega. Masalan, er-xotin ajrashganidan keyin bola moliyaviy, hissiy va vaqt kabi resurslardan mahrum bo‘ladi.

Ushbu maqolada ota-ona munosabatlarining o‘smirlar psixologik salomatligiga ta’sirini o‘rganish maqsadida adabiyotlar tahlili amalga oshirilgan. Unda ota-onalar o‘rtasidagi ziddiyatning bolalar ruhiy rivojlanishiga ta’siri qisqa muddatli va uzoq muddatli turlar bo‘yicha tavsiflangan. Xususan, ota-onalar tomonidan tanlangan tarbiya usullari bolalarning o‘z-o‘ziga baho berishi, qadrlashi, boshqalar bilan munosabatlar o‘rnatishi, hissiy va psixologik shakllanishiga juda katta ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan.

Ushbu maqolada oila va undagi shaxslararo munosabatlar, oilaviy munosabatlarni barqarorlashtirishning psixologik shartlari, munosabatlar tizimida muloqotning inson ehtiyojlaridagi ahamiyati, oilaviy munosabatlarning turlari, bolalar xulq-atvorini shakllantirishda ota-ona munosabatlarining ta’siri, bolaning hissiy muvozanati va ruhiy salomatligining muhim ahamiyatli tomonlari, oilaviy muhitning barqarorligi, shuningdek, zamonaviy ota-onalar bolani moddiy farovonlik bilan ta’minlashdagi harakatlarining qay darajada afzalliklari (ota-onalar bolalarni moddiy qoʻllabquvvatlashlari) hozirgi kunda bu muammolarning xususiyatlari psixologik tomonlari oʻrganiladi va dolzarb masalalar sifatida tahlil qilinadi.

Maqolada autizm sindromli bolalarda kognitiv jarayonlar buzilishlarining psixologik omillari hamda uning amaliy jihatlari keltiriladi. Autizm sindromli bolalar hayotiy faoliyatiga to‘sqinlik qiluvchi omillar psixologik tahlil qilinib, ijtimoiy-psixologik xususiyatlarini hisobga olgan holda ularning muvaffaqiyatli ijtimoiylashuvini amalga oshirish, tizimda ijtimoiy-psixologik xizmat ko‘rsatish xususiyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu ilmiy muammo bo‘yicha o‘tkazilgan eksperimental tadqiqotlar natijalari beriladi

Ushbu maqolada yosh oilalarda er-xotin munosabatlaridagi nizolarning psixologik xususiyatlari, ularning kelib chiqish sabablari va oqibatlari atroflicha yoritiladi. K.Tomasning shaxslararo munosabatlar metodikasi asosida Jizzax viloyatida o‘tkazilgan empirik tadqiqot yordamida shahar va qishloq respondentlari o‘rtasidagi qator tafovutlar aniqlandi. Natijalar urbanizatsiya va jinsiy rol ziddiyatlarining nizolarni kuchaytirishini ko‘rsatib, uning yechimi sifatida oilaviy psixologiya markazlari, treninglar va profilaktik maslahatlar orqali bartaraf etish yo‘llari ko‘rsatiladi.

Zamonaviy jamiyatda oila instituti chuqur oʻzgarishlarni boshdan kechirdi, bu, birinchi navbatda, bir nechta farzand koʻrish istagini boshqa, ijtimoiy jihatdan obroʻli istaklar bilan almashtirishda namoyon boʻldi. Jamiyatning demografik siyosati bu vaziyatni oʻzgartirishga qaratilgan. Bir nechta bolalarning tugʻilishi davlat nuqtayi nazaridan ustuvor vazifaga aylanadi. Biroq, ommaviy stereotiplar shundan iboratki, koʻp bolali oilalar bolalarning psixo-ijtimoiy rivojlanishining hodisasi va sharti sifatida noaniq baholanadi. Shu bois, koʻp bolali oilalarda voyaga yetayotgan o‘smir shaxslarning psixologik rivojlanish dinamikasiga ta’sir etuvchi ijtimoiy-madaniy omillarni tadqiq etish dolzarb muammolardan biri sanaladi.

Maqolada pedagogik faoliyatda “ emotsional yonish sindromi”ning nazariypsixologik asoslari haqida fikr va mulohazalar yuritiladi. Hozirgi davrda ta’lim tizimining modernizatsiyasi o‘qituvchidan yuqori kasbiy mahorat, yangicha pedagogik yondashuvlar va doimiy o‘zini rivojlantirib borishni talab qilmoqda. Shu bilan birga, pedagogik faoliyat o‘zining hissiy, aqliy va ijtimoiy jihatdan murakkabligi bilan boshqa kasblardan ajralib turadi.

Ushbu maqolada oila borasidagi qarashlar keltirilgan bo‘lib, xususan, oila barqaroligini ta’minlashning huquqiy, pedagogik, psixologik va sotsiologik asoslarining o‘rganilganlik darajasi, mamlakatimiz olimlarining qarashlari tahlilga tortilgan.

Mazkur ilmiy maqolada turmush o‘rtog‘i ozodlikdan mahrum qilish muassasalarida jazo o‘tayotgan ayollarning ruhiy holatini yaxshilash hamda jamiyatga qayta moslashishida psixologik reablitatsion ishlarni tashkil etish bo‘yicha tavsiyalar berib o‘tilgan

Mazkur maqolada oilaviy nizolarning inson mehnat unumdorligiga ta’siri har tomonlama tahlil qilingan. Oilaviy muammolarning xodimlar psixologik holati, fiziologik salomatligi va xulq-atvoriga qanday ta’sir koʻrsatishi keng yoritilgan. Shuningdek, bu kabi salbiy ta’sirlarni kamaytirish maqsadida tashkilotlarda psixologik yordam xizmati tashkil etish, ish-hayot muvozanatini ta’minlash, xodimlarda stressni boshqarish koʻnikmalarini rivojlantirish boʻyicha aniq takliflar ilgari surilgan. Shu bilan birga, oilaviy munosabatlar psixologiyasini chuqur oʻrganish uchun zamonaviy, elektron test platformalarini yaratish zarurligi ta’kidlangan. Maqolada oilaviy muammolar va mehnat unumdorligi oʻrtasidagi murakkab bogʻliqlikning ochib berilishi hamda muammoni hal qilish boʻyicha amaliy tavsiyalar taqdim etilgan.

Maqolada ayollarga nisbatan oilaviy zo‘ravonlik tushunchasi va oiladagi zo‘ravonlik holatlarida ayollarning psixologik xususiyatlarining nazariy tahlili ko‘rib chiqiladi.

Ushbu maqolada ta’lim psixologiyasining ustozlar kasbiy faoliyatidagi roli hamda ijtimoiy, ta’limiy muammolarga pedagogik, psixologik yondashuvlar keltirilgan. Eng ko‘p uchraydigan ta’limiy muammolar va ularning psixologik yechimlari haqida amaliy tavsiyalar berilgan

Mazkur maqola turmush o‘rtog‘i vafot etgan ayollar bilan ishlashda psixologik hamda psixoprofilaktik ishlarni tashkil etish bo‘yicha metodik tavsiyalar berishga bag‘ishlangan

Maqolada bugungi kunning eng dolzarb muammolaridan biri – maktabgacha yoshdagi bolalarda uchraydigan xavotirlanish holatlari psixologik hodisa ekanligi borasida olimlarning tadqiqotlari qarashlari va fikrlariga batafsil to‘xtab o‘tilgan. Shuningdek, insonning amaliy faoliyatida yuzaga keladigan muammolar orasida ruhiy holat bilan bog‘liq kamchiliklar alohida o‘rin tutishi, hozirda ota-onalar tomonidan farzandlarining haddan ziyod himoya qilinishi boladagi xavotirni yuzaga keltirishi mumkinligi, bu yoshdagi bolalarda uyat hissining yoshga bog‘liq namoyon bo‘lishi va uyatchanlik bilan bog‘liq individual hissiy reaksiyalardan xavotirlanish hissi paydo bo‘lishi holatlari to‘g‘risida ham ko‘plab tushunchalar yoritilgan.

O‘smirlik davri inqirozida oilaviy xavfsiz muhit shaxsni psixik rivojlanishda yangi bosqichga olib chiqadi. Ushbu maqolada o‘smirlik davri inqirozi va uning kechishidagi jins tafovutlari, ota-onalik uslublarini tadqiq etishga qaratilgan qiyosiy adabiyotlar tahlili va muallifning fikrlari bayon etiladi.

Ushbu maqolada ajrim yoqasiga kelib qolish sabablarining ijtimoiy-psixologik xususiyatlari yoritilgan. Jahonda va O‘zbekistonda olib borilgan tadqiqotlar taxlil qilingan. Maqolada ajralishlarning oldini olish bo‘yicha psixologik tavsiyalar berilgan

Ushbu maqolada o‘smirlik davrining o‘ziga xos xususiyatlari yoritilgan. O‘smirlik davrida shaxsiy xususiyatlar muammosi bo‘yicha psixologik-pedagogik adabiyotlar tahlil qilingan. O‘smirlik davridagi shaxsiy xususiyatlarni o‘rgangan olimlar va ularning nazariyalariga alohida urg‘u berilgan.

Ushbu mаqоlаda turmush o‘rtog‘i nogiron yoki ruhiy kasal bo‘lgan аyоllаr bilаn psixologik ishlarni tashkil etish bo‘yicha metodik tavsiyalar berilgan

Maqola mualllifi shaxs adaptatsiyasi muammolari psixologiya fanining asosiy muammolaridan ekanligini asoslab o‘tadi. Shuningdek, gender stereotipizatsiyasining yoshlarning psixologik adaptatsiya/dezadaptatsiyasiga ta’siri o‘rganiladi.

Mazkur maqolada oilaning o‘smir bolalar ijodiy tafakkurini rivojlantirishdagi o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Oila muhiti, ota-ona munosabati, psixologik qo‘llab-quvvatlash hamda erkin fikrlashga undovchi sharoitlarning o‘smir tafakkuri shakllanishiga ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘smirlarning mustaqil fikrlash, yangilik yaratish va ijodiy yondashuvini kuchaytirish bo‘yicha pedagogik va psixologik tavsiyalar keltirilgan. Tadqiqot natijalari oilada sog‘lom psixologik muhit yaratish o‘smirlarning ijodiy salohiyatini rivojlantirishda muhim omil ekanini ko‘rsatadi.

Zamonaviy mehnat migratsiyasi migrantlar oqimining koʻpayishi, ayollar va bolalar sonining ortishi, yangi mehnat migratsiyasini qamrab olish kabi jihatlar bilan ajralib turadi. XXI asrda migratsiya va mehnat migratsiyasi masalalari bilan bir qatorda migratsiyaning oilalar farovonligiga ta’siri muammosi ham oʻz dolzarbligini namoyon etmoqda. Maqolada migratsiya jarayoni psixologik va ijtimoiy jihatdan tahlil qilinib, oilalar barqarorligida migratsion munosabatlarning oʻrni boʻyicha amalga oshirilgan tadqiqot natijalari havola etiladi

Maqolada ayollarning hissiy farovonligini optimallashtirishda ko‘mak guruhlarining roli ko‘rib chiqiladi. Empirik ma’lumotlarga asoslanib, bunday guruhlarda muntazam ishtirok etish ayollarga o‘zlarining hissiy holatini qayta baholashga, tashvishlarni kamaytirishga va faol kurash strategiyalarini tanlashga yordam beradi.

Zamonaviy jamiyatni raqamlashtirish sharoitida internet o‘smirlar hayotida muhim o‘rin tutib, bu ularning bilim faoliyati, ijtimoiy aloqalari va shaxsiy shakllanishiga ta’sir qiladi. Shu bilan birga, Iinternet-makon bilan o‘zaro munosabatlarning samaradorligi, asosan, o‘z-o‘zini boshqarish va shaxsiy javobgarlikni idrok etish xususiyatlari bilan belgilanadi. Ushbu ishda tarmoqdan foydalanishning tabiati va sifatiga ta’sir qiluvchi psixologik mexanizm – nazorat lokusining roliga
e’tibor qaratiladi. Ichki nazorat lokusiga ega bo‘lgan o‘spirinlar ma’lumot bilan ishlashda ko‘proq
mustaqillik, tanqidiylik va anglaganlikni namoyon etishadi, tashqi lokusning ustunligi esa internetda
tartibsiz va qaram xatti-harakatlarga olib kelishi mumkin. Tadqiqot ta’lim va tarbiya jarayonida ichki
nazorat lokusini shakllantirishning muhimligini ta’kidlaydi, chunki bu raqamli resurslarga mas’uliyatli
munosabatni rivojlantirishga va stajyorlarning imkoniyatlaridan oqilona foydalanishga yordam beradi.