Farzand tarbiyasi pedagogik, psixologik, tibbiy jixatdan juda murakkab va muhim ahamiyatga ega jarayon hisoblanadi. Maqolada xorij olimlarining farzand tarbiyasiga oid yondoshuvlari tahlil qilinadi. Farzandni to‘g‘ri tarbiyalash, ma’naviy, aqliy, ruhiy va jismoniy jixatdan sog‘lom shaxs sifatida shakllanishida olib borilgan ilmiy tadqiqotlar bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan.

Maqolada sharq allomalari asarlarida yoritilgan farzand tarbiyasiga oid fikrlar tahlil qilingan. Farzand tarbiyasi jamiyatning maʼnaviy-axloqiy va ijtimoiy-iqtisodiy rivoji uchun asosiy vosita ekanligi haqida soʻz yuritilgan. Bolada halollik, toʻgʻrilik, adolat, mehribonlik kabi goʻzal sifatlar shakllanishida ota-ona unga beradigan tarbiyaning ahamiyati haqida soʻz boradi.

Himoya sifatida oilaga boʻlgan ehtiyoj bolada musiqani oʻrganish jarayonida yuzaga keladigan salbiy vaziyatlarda paydo boʻlishi mumkin. Oʻz navbatida, agar bir tomondan, oilada bolaning musiqaga boʻlgan qiziqishi hisobga olinmasa va uning musiqa ta’limiga boʻlgan ehtiyoji qondirilmasa, uydagi muhit ham bola uchun hissiy va psixologik noqulaylik manbayi boʻlishi mumkin. Boshqa tomondan, agar bolaga musiqa oʻrgatish toʻg‘risidagi qaror oilada uning qiziqishlari va istaklarini hisobga olmagan holda qabul qilinsa, bolada dastlabki motivlar soʻnishiga olib keladi. Shundan kelib chiqib, mazkur maqolada shaxsda musiqa madaniyatini shakllantirishda zamonaviy oila funksiyalarining ahamiyati haqida soʻz yuritiladi

The content of this article describes the theoretical and methodological foundations, goals and objectives of the integration of medical higher education institutions and the family, the community, the system of spiritual and moral educational processes. The article provides theoretical information that is an integral part of medical and professional activities, ensuring their mastery by professional practitioners in the field of child rearing

Maqola ota-onalar va bolalar oʻrtasidagi munosabatlar muammosiga bagʻishlangan. Oilada bola va ota-onalar oʻrtasidagi munosabatlar, farzand tarbiyasi, ikki tur vakillarining muloqot masalalari, yuzasida Sharq mutafakkirlari fikrlari va qarashlari, bikaryer oilalarda ota-onalar va bolalar oʻrtasidagi munosabatlarning oʻziga xos xususiyatlari tahlil qilingan. Bugungi kunda oiladek ta’sirchan ijtimoiy institut orqali bolalarni qadriyatlarga nisbatan e’tiqodni shakllantirish, va shu orqali oilaga nisbatan ijobiy-axloqiy munosabatlarni hosil qilish kabi dolzarb masalalar tahlil qilinadi.

Maqolada ota-onalarning kompetensiyasi ta’rifi va mohiyati ko‘rib chiqilib, uning o‘ziga xosligi va bola tarbiyasidagi roli belgilangan.

Maqola o‘smirlarning emotsional rivojlanishiga va agressivlikka moyilligiga oilaviy munosabatlar va ota-onalar tarbiya uslublarining ta’sirini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada sog‘lom emotsional va ijtimoiy kompetensiyalarni rivojlantirish uchun oiladagi muhit, tarbiyaviy, shuningdek, ota-onalar va bolalar o‘rtasidagi munosabatlarning ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Muallif oilaviy tarbiyaning avtoritar, haddan tashqari g‘amxo‘r, sheriklik va boshqa turli uslublari va ularning bola xatti-harakatlariga ta’sirini izohlaydi. Shuningdek, u emotsional yaqinlik va suiste’mollikning yetishmasligi o‘smirlarda agressiv va deviant xatti-harakatlarga olib kelishi mumkinligini ta’kidlaydi. Maqolada oilaviy vaziyat, tarbiya turlari va ularning bolaning shaxsiy rivojlanishi va jamiyatga moslashishiga ta’siri bilan bog‘liq asosiy jihatlar yoritilgan. Agressiyaning oldini olish va oilada uyg‘un o‘zaro munosabatlarni yaratish uchun kompleks yondashuv taklif etilgan

Jahonda rivojlanish davrida oilaning mustahkamligi, farovonligi doiraviy muhokamalarda avj olmoqda. Yurtimizda ham keng ko‘lamda oila mustahkamligi yo‘lida targ‘ibot va tashviqot ishlari olib borilmoqda. Mahallalarda xotin-qizlar faollari, hokim yordamchilari oilalarda “sog‘lom oila” shiori ostida turli ishlar olib borishmoqda.

Voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi masalasi barcha davrlarda dolzarb hisoblangan. Bolalar jinoyatchiligining oldini olish puxta ishlab chiqilgan choralar va tadbirlarga asoslanishi, bunday tadbirlar esa samaradorligi isbotlangan ilmiy tadqiqotlarga asoslanishi ma’lum. Ilmiy tadqiqotlarning ilmiy-nazariy asosini nazariyalar, yondashuvlar tashkil etadi. Quyidagi maqolada voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi masalasiga oid bir nechta nazariyalar taqdim qilingan.

Maqolada ong va faoliyat tamoyilidan kelib chiqqan holda bolalarda uchraydigan chapaqaylik xususiyatini yuzaga keltiruvchi omillar haqida so‘z boradi. Shuningdek, chapaqaylik to‘g‘risidagi turli xil bahsli munozaralar ham tahlilga tortilgan

Ushbu maqola Yaponiyada xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash Abenomika siyosati doirasida amalga oshirilgan dasturlar, uning mehnat bozoridagi ishtiroki hamda rahbarlik lavozimlarida rivojlanish darajasini tahlil qiladi. Shinzo Abe boshchiligidagi hukumat tomonidan qabul qilingan “Womenomics” siyosatining ayollar uchun ish shart-sharoitlarini yaxshilash va ijtimoiy muammolarni yengishga qaratilgan chora-tadbirlar muhokama qilinadi. Maqolada “Work Style Reform” dasturi orqali ish vaqtini optimallashtirish va masofadan ishlash imkoniyatlarining ayollar uchun ahamiyati hamda ruhiy salomatlik va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash dasturlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, Yaponiyada otalarni bola parvarishiga jalb qilishdagi muvaffaqiyatlar ham yoritiladi.

Maqolada oilaviy munosabatlar, oilada o‘smirlarning zo‘ravonlikka moyil bo‘lishi omillari, oilaviy munosabatlarning bola tarbiyasidagi o‘rni haqida keltirib o‘tilgan.

Bugungi kunda bolalardagi autizm spektrining buzilishi biologik sabablarga ko‘ra yuzaga kelishi va miya rivojlanishidagi buzilishlar natijasi hisoblanadi. Mutaxassis bolaning rivojlanishiga yordam berishni qancha erta boshlasa, kelajakda bolaning jamiyatga moslashishi shuncha oson bo‘ladi. Maqolada, shuningdek, maktab yoshidagi bolalarga yordam berish muhimligi ta’kidlangan.

Mazkur maqolada oila tarkibining o‘zgarishi bola psixologik farovonligiga qanday ta’sir qilishi mumkinligi ochib beriladi. Xususan, er-xotin ajrashishi va ajrashgan juftliklarning boshqa odamlar bilan nikohga kirishishi farzandlarga salbiy ta’sir qiladi hamda bu ta’sir iqtisodiy, ijtimoiy va psixologik xususiyatlarga ega. Masalan, er-xotin ajrashganidan keyin bola moliyaviy, hissiy va vaqt kabi resurslardan mahrum bo‘ladi.

Maqolada oilaviy munosabatlar va tarbiya uslublarining bolalarda ijodiy tafakkurni rivojlantirishga ko‘rsatadigan ta’siri ko‘rib chiqiladi. Ijodiy qobiliyatlarni shakllantirishda oilaviy muhit, tarbiyaviy yondashuvlar hamda ota-onalar va bolalar o‘rtasidagi munosabatlar tabiati tahlil qilinadi. Oilaviy tarbiyaning turli xil uslublari – avtoritar, haddan tashqari g‘amxo‘rlik (giperg‘amxo‘rlik), hamkorlik va boshqalar, shuningdek, ularning bola xulq-atvoriga ta’siri tasvirlanadi. Hissiy yaqinlikning yetishmasligi va shafqatsiz munosabatning salbiy oqibatlari, jumladan, tajovuzkor xatti-harakatlar va ijodiy fikrlash darajasining pasayishiga alohida e’tibor qaratiladi.

Maqolada bugungi kunning eng dolzarb muammolaridan biri – maktabgacha yoshdagi bolalarda uchraydigan xavotirlanish holatlari psixologik hodisa ekanligi borasida olimlarning tadqiqotlari qarashlari va fikrlariga batafsil to‘xtab o‘tilgan. Shuningdek, insonning amaliy faoliyatida yuzaga keladigan muammolar orasida ruhiy holat bilan bog‘liq kamchiliklar alohida o‘rin tutishi, hozirda ota-onalar tomonidan farzandlarining haddan ziyod himoya qilinishi boladagi xavotirni yuzaga keltirishi mumkinligi, bu yoshdagi bolalarda uyat hissining yoshga bog‘liq namoyon bo‘lishi va uyatchanlik bilan bog‘liq individual hissiy reaksiyalardan xavotirlanish hissi paydo bo‘lishi holatlari to‘g‘risida ham ko‘plab tushunchalar yoritilgan.

Ushbu maqolada oila va undagi shaxslararo munosabatlar, oilaviy munosabatlarni barqarorlashtirishning psixologik shartlari, munosabatlar tizimida muloqotning inson ehtiyojlaridagi ahamiyati, oilaviy munosabatlarning turlari, bolalar xulq-atvorini shakllantirishda ota-ona munosabatlarining ta’siri, bolaning hissiy muvozanati va ruhiy salomatligining muhim ahamiyatli tomonlari, oilaviy muhitning barqarorligi, shuningdek, zamonaviy ota-onalar bolani moddiy farovonlik bilan ta’minlashdagi harakatlarining qay darajada afzalliklari (ota-onalar bolalarni moddiy qoʻllabquvvatlashlari) hozirgi kunda bu muammolarning xususiyatlari psixologik tomonlari oʻrganiladi va dolzarb masalalar sifatida tahlil qilinadi.

Ushbu maqolada bolalarga nisbatan zo‘ravonlikning turlari, uning oqibatlari va unga qarshi kurashish yo‘llari keng yoritilgan. Maqolada Jahon sog‘likni saqlash tashkiloti va UNICEF kabi xalqaro tashkilotlarning statistik ma’lumotlariga asoslangan holda, dunyo va O‘zbekiston misolida bolalarga nisbatan zo‘ravonlik holatlari tahlil qilingan. Shuningdek, Shvetsiya, Norvegiya, AQSh va Yaponiya kabi rivojlangan mamlakatlarning bu boradagi ilg‘or tajribalari o‘rganilgan. O‘zbekiston Respublikasida so‘nggi yillarda qabul qilingan qonunlar va milliy strategiyalar asosida amalga oshirilayotgan ijobiy islohotlar ko‘rib chiqilgan.