Ushbu maqolada ijtimoiy davlat konsepsiyasi va uning tuzilmasida mahalla institutining tutgan o‘rni atroflicha yoritilgan. Mahallaning milliy qadriyatlar asosidagi tarbiyaviy va ijtimoiy vazifalari, “mahallabay” ishlash tizimi, huquqiy asoslar, amaliy natijalar va davlat bilan jamiyat o‘rtasidagi ko‘prik sifatidagi roli tahlil qilingan. Shuningdek, mahallaning adolatli va hamjihat jamiyat qurilishidagi ahamiyatiga alohida e’tibor qaratilgan.

Mazkur maqolada o‘quvchilarda kreativlik (ijodiylik) qobiliyatini rivojlantirishda ota-onalarning roli, oilaviy tarbiya jarayonida yaratiladigan psixologik-pedagogik muhit va gender tenglik omilining ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, ota va onaning bola tafakkuri, ijodiy fikrlashi hamda o‘zini ifoda etishiga ta’siri ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Maqolada milliy va xorijiy tajribalar, amaliy misollar ham keltirilib, oilaviy tarbiyada kreativ muhitni shakllantirish yo‘llari taklif etilgan.

Ushbu maqolada zamonaviy o‘zbek oilasida ayollarning o‘zgarib borayotgan ijtimoiy-iqtisodiy roli tahlil qilinib, tadqiqot natijalari asosida ularning oiladagi mavqeyi va jamiyatdagi ishtiroki kengayib borayotgani aniqlangan.

Ushbu maqolada oilaviy nizolarning oldini olishda erkak kishining tutgan o‘rni va mas’uliyati yoritiladi. Oilada sog‘lom muhitni ta’minlash, nizolarni bartaraf etish va farovonlikni mustahkamlashda erkakning hissasi beqiyos ekani ta’kidlanadi. Maqolada erkakning rahbarlik, sabrtoqat, muloqot madaniyati va mas’uliyatli qarorlar qabul qilishdagi roli psixologik, ijtimoiy va axloqiy
jihatdan tahlil etiladi. Muallif tomonidan oilaviy nizolarning oldini olishda erkak kishining roli haqida nazariy ma’lumotlar bayon etilgan bo‘lib, bu mavzuga oid asosiy tushunchalar, ilmiy yondashuvlar va o‘zbek olimlarining qarashlari keltiriladi. Shuningdek, oilaviy barqarorlikni ta’minlashda erkaklarning faol ishtiroki zarurligi ilmiy-nazariy va amaliy misollar asosida asoslab beriladi.

Ushbu ishda maktab o‘quv dasturlarida huquqiy bilimlarning o‘rni va mazmuni tahlil qilinadi. Tadqiqotda huquqiy tarbiyaning uzluksizligi, fanlararo integratsiya orqali o‘quvchilarda huquqiy ong, mas’uliyat va ijtimoiy faollikni shakllantirish masalalari yoritiladi. Shuningdek, boshlang‘ich, o‘rta va yuqori sinflarda huquqiy tushunchalarning berilish bosqichlari, ularning ta’lim jarayonidagi ahamiyati va yoshlar huquqiy madaniyatini rivojlantirishdagi roli ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi.

Ushbu maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablari direktorlarining boshqaruv kompetentligini rivojlantirishda raqamli texnologiyalarning o‘rni va ahamiyati tahlil qilingan. Zamonaviy ta’lim boshqaruvida raqamli texnologiyalarning imkoniyatlari, afzalliklari va qo‘llanilish yo‘nalishlari ko‘rib chiqilgan. Maktab direktorlarining raqamli kompetentligini oshirish yo‘llari va
innovatsion boshqaruv texnologiyalarini joriy etish mexanizmlari tavsiya etilgan

Ushbu maqolada dunyoning aksariyat mamlakatlarida kuzatilayotgan ijtimoiy o‘zgarishlar natijasida kelib chiqayotgan oilaviy nizolar, kelishmovchiliklar va ajrashishlar asosidagi ijtimoiy-psixologik deviant xulq-atvor dolzarb muammo sifatida tahlil qilingan. Jahon ta’lim hamda ilmiy-tadqiqot muassasalarida oila institutini mustahkamlashda erkak va ayolning oiladagi mavqeyi, ayollarning oiladagi o‘rni, er-xotinning o‘zaro bir-birini tushunishi, hissiy yaqinligi va shaxslararo munosabatlarining oilaviy munosabatlarga ta’sir darajasini o‘rganish bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.

Huquqbuzarlikka moyil o‘smirlar bilan ijtimoiy pedagogik faoliyat yildan yilga rivojlanib bormoqda. Voyaga yetmaganlar huquqbuzarligi profilaktikasida ijtimoiy pedagogik texnologiyalarning samarasi yuqoriligi bunga asos bo‘lmoqda. Ushbu maqolada huquqbuzarlikka moyil o‘smirlar bilan profilaktik ishlarni tashkil etishda ijtimoiy pedagogik texnologiyalarning tavsifi va ahamiyati yoritib berilgan.

Mazkur maqolada ijtimoiy pedagogikada ishontirish metodlarining mazmuni, ahamiyati va qo‘llash xususiyatlari tahlil qilingan. Ishontirish metodlari ijtimoiy tarbiya jarayonida shaxsning qarashlarini shakllantirish, ijobiy ta’sir ko‘rsatish va insonning ijtimoiy moslashuvini rivojlantirishda asosiy vositalardan biri hisoblanadi. Maqolada ushbu metodlarning nazariy asosi va amaliyotdagi o‘rni yoritilib, samarali qo‘llash yo‘llari ko‘rsatib o‘tilgan. Shuningdek, pedagogning ishontirish jarayonidagi kompetensiyalari va uslublari xususida fikr yuritilgan. Ishontirish metodlari orqali shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim va tarbiya tizimini takomillashtirish imkoniyatlari tahlil qilingan

Mazkur maqolada O‘zbekistonda mustaqillik yillarida shakllangan ijtimoiy himoya tizimi, uning asosiy tamoyillari va yo‘nalishlari yoritilgan. Aholining kam ta’minlangan qatlamlarini qo‘llab-quvvatlash, oilani mustahkamlash, ijtimoiy adolat tamoyillarini amalga oshirishda davlat siyosatining roli tahlil qilingan. Bundan tashqari, ijtimoiy himoyaning nafaqat iqtisodiy, balki huquqiy va falsafiy ahamiyati ham ochib berilgan. Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasida inson qadri va ijtimoiy adolat ustuvorligi alohida o‘rin egallashi ko‘rsatilgan.

Mazkur maqolada bo‘lajak pedagoglarning og‘zaki va yozma nutq kompetensiyasini rivojlantirish, ularning kasbiy tayyorgarligida nutq texnikasi, fonetika, multimodal metodlar, amaliy mashg‘ulotlar va sahna nutqi kabi omillarning o‘rni ochib beriladi. Shuningdek, o‘qituvchilik faoliyatida nutq madaniyatining ustuvorligi, o‘quvchilar bilan samarali muloqot yuritish, o‘z fikrini ravon ifoda etish ko‘nikmalarini shakllantirishga alohida urg‘u berilgan. Maqola yakunida boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining nutq madaniyatini rivojlantirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ilgari suriladi

Ijtimoiy-hissiy intellekt zamonaviy ta’limning ajralmas qismiga aylangan. Hissiy intellekt – o‘zini tushunish va boshqa odamlar bilan sog‘lom munosabatlar o‘rnatishga yordam beradigan ko‘nikmalarni shakllantirish.

Himoya sifatida oilaga boʻlgan ehtiyoj bolada musiqani oʻrganish jarayonida yuzaga keladigan salbiy vaziyatlarda paydo boʻlishi mumkin. Oʻz navbatida, agar bir tomondan, oilada bolaning musiqaga boʻlgan qiziqishi hisobga olinmasa va uning musiqa ta’limiga boʻlgan ehtiyoji qondirilmasa, uydagi muhit ham bola uchun hissiy va psixologik noqulaylik manbayi boʻlishi mumkin. Boshqa tomondan, agar bolaga musiqa oʻrgatish toʻg‘risidagi qaror oilada uning qiziqishlari va istaklarini hisobga olmagan holda qabul qilinsa, bolada dastlabki motivlar soʻnishiga olib keladi. Shundan kelib chiqib, mazkur maqolada shaxsda musiqa madaniyatini shakllantirishda zamonaviy oila funksiyalarining ahamiyati haqida soʻz yuritiladi

Ushbu maqolada kitob mutolaasining tarixiy asoslari, bugungi kundagi kitobxonlik ko‘rsatkichlari va uning jahon davlatlari bilan qiyosiy tahlili berilgan. Bundan tashqari, milliy va xorijiy tajribalarga asoslangan holda oila, maktab, mahalla va ommaviy axborot vositalari hamkorligi orqali o‘smir yoshlarda kitobxonlik malakalarini rivojlantirish masalalariga doir metodik tavsiyalar berilgan.

Mazkur maqolada oilaning o‘smir bolalar ijodiy tafakkurini rivojlantirishdagi o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Oila muhiti, ota-ona munosabati, psixologik qo‘llab-quvvatlash hamda erkin fikrlashga undovchi sharoitlarning o‘smir tafakkuri shakllanishiga ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘smirlarning mustaqil fikrlash, yangilik yaratish va ijodiy yondashuvini kuchaytirish bo‘yicha pedagogik va psixologik tavsiyalar keltirilgan. Tadqiqot natijalari oilada sog‘lom psixologik muhit yaratish o‘smirlarning ijodiy salohiyatini rivojlantirishda muhim omil ekanini ko‘rsatadi.

Maqolada Gruziya Respublikasida inson huquqlari, oila va xotin-qizlarni qo‘llabquvvatlash,
gender tengligi siyosati borasida olib borilayotgan chora-tadbirlar tahlil qilinadi. Shu bilan
bir qatorda, inson huquqlarini ta’minlash yuzasidan davlat organlari va fuqarolik jamiyati institutlarining roli va hamkorligi haqida to‘xtalib o‘tiladi. Muallif maqolada bevosita o‘zi borib ko‘rishga muvaffaq bo‘lgan tashkilotlarning tajribalaridan misollar keltiradi. Shuningdek, O‘zbekistonda oila, xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash borasida inobatga olinishi mumkin bo‘lgan masalalar yuzasidan takliflar berildi.

Mazkur tezisda oilada barqarorlikni saqlashda milliy qadriyatlarga tayangan holda yoshlarimizni milliy hunarmandchilikka o‘rgatish, ularni samarasiz vaqt sarflamaslikka erishish xususida fikrlar bayon etilgan

Maqolada shaxsning ma’naviy rivojlanishi jarayonida shahar madaniyatining o‘rni, tarkibiy qismlarining ahamiyati, bu jarayonda yuz beradigan asosiy omillar, ular keltirib chiqaradigan natijalar va bu borada amalga oshirishilishi lozim bo‘lgan vazifalar xususida so‘z yuritiladi.

О‘smirlik – shахsiyаtning shаkllаnishi vа о‘z kimligini аniqlаsh jаrаyоnining muhim bоsqiсhi bо‘lib, bu dаvrdа о‘z-о‘zini аnglаshni shаkllаntirish uсhun bir qаtоr psiхоlоgik оmillаr fаоl rоl о‘ynаydi. Mаqоlаdа о‘z-о‘zini аnglаshning rivоjlаnishidа iсhki vа tаshqi ziddiyatlаr, еmоtsiоnаl rivоjlаnish, ijtimоiy tа’sirlаr vа tеngdоshlаr tа’sirining аhаmiyаti kо‘rib сhiqilаdi. Mаzkur mаqоlаdа о‘smirlаrning psiхоlоgik rivоjlаnishidаgi о‘z-о‘zini аnglаshning muhimligini vа bu jаrаyоnning psiхоlоgik, ijtimоiy vа shахsiy intеgrаtsiyаni kuсhаytirishgа хizmаt qilishi hаqidа bаtаfsil yоritilаdi

Mazkur maqolada yoshlarning ijtimoiy maslashuvida ta’lim va tarbiyaning ahamiyati o‘rganiladi. Yoshlar ta’lim orqali ijtimoiy hayotda faol ishtirok etish uchun zarur bo‘lgan axloqiy va madaniy me’yorlarni o‘zlashtiradilar. Shunday qilib, ta’lim va tarbiya yoshlar uchun ijtimoiy maslashuv jarayonida muhim omil sifatida ko‘rsatiladi. Maqolada yoshlar ishi, ularning ijtimoiy maslashuvi va ta’limning bu jarayondagi o‘rni tahlil qilinadi.

Mazkur maqolada jamoatchilik nazorati jamiyatning turli sohalari rivojini ta’minlash va mavjud muammolarni bartaraf etishda olib boriladigan amaliy xatti-harakatlar majmuyi ekanligi, uning turli ko‘rinishlari tarixning turli davrlarida muayyan bosqichlarni bosib o‘tayotganligi, har qanday demokratik qadriyatlar ustuvor bo‘lgan jamiyatda mavjud jarayonlar, islohotlar bevosita jamoatchilik ishtirokisiz amalga oshmasligi kabi masalalari keltirilgan. 

Jamoatchilik ekologik nazoratni tashkil etish, birinchi navbatda, qonunchilik asoslariga tayanishga, uni amalga oshiruvchi mexanizmlarning to‘g‘ri tashkil etilishiga, qolaversa, nazorat
subyektlarining ongli harakati, nodavlat tashkilotlari, yoshlar uyushmalari, ko‘ngilli fuqarolarning hamjihatlikdagi faoliyati tizimning barqarorligini ta’minlashga xizmat qilishi, shuningdek, ekologik barqarorlikni ta’minlashda ekologik nazorat va uning huquqiy asoslari fuqarolik jamiyati institutlari faoliyatini rivojlantirishda muhim masala ekanligi ta’kidlab o‘tilgan.

Mazkur maqolada oila va mahalla institutlarining xotin-qizlar orasida OIV infeksiyasi profilaktikasidagi ijtimoiy roli, mavjud muammolar va ularni bartaraf etish mexanizmlari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Ijtimoiy determinantlar, sog‘lik savodxonligi, stigma va gender omillarining profilaktika samaradorligiga ta’siri empirik ma’lumotlar asosida asoslab berilgan.

Maqolada ota-onalarning kompetensiyasi ta’rifi va mohiyati ko‘rib chiqilib, uning o‘ziga xosligi va bola tarbiyasidagi roli belgilangan.

Ushbu maqolada raqamli pedagogika tushunchasi, uning ta’lim tizimidagi o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Ta’lim oluvchilarning raqamli kompetentligini rivojlantirishning asosiy tendensiyalari, jumladan, interaktiv texnologiyalar, masofaviy ta’lim va evristik yondashuvlar ko‘rib chiqilgan. O‘zbekistonning raqamli pedagogika sohasidagi holati va rivojlanish istiqbollari tahlil qilingan. Raqamli kompetentligini shakllantirish uchun sun’iy intellekt va virtual reallik texnologiyalarini joriy etish, kritik fikrlashni rivojlantirish hamda raqamli xavfsizlikni o‘rgatish bo‘yicha tavsiyalarni ko‘rib chiqamiz.

Maqolada oila a’zolari o‘rtasidagi munosabatlarning mustahkamligi jamiyat barqarorligining muhim omili ekanligi ta’kidlanadi. Oilaviy munosabatlarning o‘ziga xos xususiyatlari, ularga ta’sir etuvchi omillar tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada oila a’zolari o‘rtasidagi ijobiy munosabatlarni shakllantirish va mustahkamlashga qaratilgan ijtimoiy-pedagogik faoliyatning mohiyati, maqsadi, vazifalari va asosiy yo‘nalishlari yoritib beriladi. Oila bilan ishlashda ijtimoiy pedagoglarning roli, qo‘llanadigan metod va texnologiyalar ko‘rib chiqiladi